Vertellen en sociaal emotionele ontwikkeling

Uit Stichting Vertellen MediaWiki
Ga naar: navigatie, zoeken

een workshop door Hans van Woerkom

Introductie en werkwijze[bewerken]

Hans van Woerkom is verhalenverteller en verteltrainer. Hij is de schrijver van het boek Een schatkist vol vertelgeheimen (2), waarin hij, met name het onderwijs, een handreiking biedt om binnen een tijd van 30 minuten een verhaal vertelklaar te maken. Hans vertelt een verhaal als basis voor een gesprek over normen en waarden. Hans verwijst naar de website van de CED groep: begeleidingsdienst. Daar staat b.v. een Basisleerlijn Sociaal Gedrag in. Die gaat over zelfbeeld en sociaal gedrag en is heel handig uitgewerkt.

Verhaal tijdens de Ontmoetingsdag[bewerken]

Om de sociaal- emotionele vorming invoelbaar te maken vertelde ik het verhaal van ‘De Kleuren van de Kever’, een verhaal dat gaat over pesten. Het verhaal is te vinden in mijn boek in hoofdstuk 15. Grote lijn: Kever is een levensgenieter, maar wordt op een dag gepest door rat en zijn vrienden. Hij wordt zelfs op z’n rug gegooid. Vriend papegaai helpt hem. Kever krijgt weer vertrouwen als hij een plan bedenkt: een wedstrijd met de rat. Rat weet zeker dat hij gaat winnen, maar alle toeschouwers (dieren) zien iets anders. Kever kan namelijk vliegen. Rat wist dit niet. Papegaai: ‘Rat, leer de dieren eens echt kennen.’ Kever krijgt als beloning een mooie jas met fraaie kleuren en wordt niet meer gepest!

Na het verhaal hebben we met elkaar besproken wat er allemaal in dit verhaal zit en wat je daarmee kunt met de kinderen.

Enkele punten:

  • Kever is langzaam, maar daardoor ziet hij veel van het moois om hen heen.
  • De vrienden van rat zijn meelopers.
  • Kever bedenkt zelf een oplossing voor zijn probleem. (de wedstrijd)
  • Opschepper rat krijgt een gevoelig lesje.
  • Papegaai wijst rat terecht leer de dieren eerst maar eens beter kennen als je een echte vriend wilt hebben.

Toelichting op bruikbaarheid[bewerken]

Eerst heb ik iets over leerlijn 37 verteld. Deze leerlijn is bij uitstek geschikt voor de sociaal- emotionele vorming. Bij de ene groep heb ik er meer over verteld dan bij een andere groep. De belangrijkste onderdelen: vriendschap (groep 1-2), bij een groepje horen (groep 1-2), ruzie (groep 3-4), pesten in groepsverband (groep 5-6), respect (groep 5-6), vooroordelen – stereotypen - tolerantie (groep7-8), waarden en normen (groep 7-8). Ik vertelde dat ik in mijn boek veel aandacht besteed aan de waarden die er in verhalen voorkomen. Waarden zoals vriendschap, respect, samenwerking, behulpzaamheid enz.

Stelling[bewerken]

‘Een goed verhaal is een uiterst effectief middel om reflectie en bewustwording te bevorderen’. Waarschijnlijk omdat er zoveel verhalenvertellers bij waren, waren bijna alle mensen het hiermee eens. Dan valt het niet mee om er een levendige discussie van te maken. Op zich natuurlijk wel een goede zaak dat zoveel mensen het met de stelling eens zijn!

Tips en Trucs[bewerken]

Een oefening naar aanleiding van het verhaal, die je zou kunnen doen, is de ‘karakterstoel’. Als leerkracht ben je b.v. kever of rat of papegaai. De kinderen stellen vragen aan je. Je geeft antwoord als dat bepaalde personage. Daarna kun je een kind in de karakterstoel zetten. En die beantwoordt de vragen van de andere kinderen. Zo worden de leerlingen uitgedaagd zich in te leven in de gedachtegang en de karakters van verschillende persoonlijkheden.